مناطق دیدنی

ايرانگردي گام اول جهانگردي است. به نظر نمي‌رسد تعداد افرادي كه بتوانند ادعا كنند تمام جاذبه‌هاي ايران را ديده‌اند زياد باشد. اگر اهل سفر باشيد از خواندن اين مطلب ضرر نمي‌كنيد. ابتدا از جاذبه های  اصفهان شروع میکنم و بعد به سراغ مناطقی میرویم که خواندنش خالی از لطف نیست/ علاقه بند


اصفهان در سال 1006 هجری رسماُ به پایتختی شاه عباس اول انتخاب شد و بنا به دستور شاه عباس از محل دروازه دولت تا دامنه کوه صفه, خیابان طویل و عریض مشجری تحت عنوان چهارباغ احداث شد تا به عنوان گردشگاه خانواده سلطنتی ودرباریان استفاده شود. باغ های مشهور چهارباغ ……….
تاریخچه
—————-
از مراجعه به منابع موجود تاریخی چنین بر می آید که کلمه ” اسپاران “ بطلمیوس, ” سپاهان “ پهلوی و”اصفهان“ عرب و ” اصفهان “ امروز لفظی قدیمی است و به احتمال قریب به یقین کلمه ای پهلوی است و ریشه قدیمی تر از پهلوی آن مکشوف نیست . در عهد اشکانیان اصفهان مرکز و پایتخت یکی از ایالت های وسیعی بود که تحت فرمان ملوک اشکانی قرار داشت . در دوره ساسانیان, اصفهان محل سکونت و قلمرو و نفوذ ”اسپوهران“ یا اعضای هفت خانواده بزرگ ایرانی که مشاغل عمده و مناسب سلطنتی در اختیار داشتند, بود. بعد از اسلام, اصفهان مانند دیگر شهرهای ایران تا اوایل قرن چهارم تحت سلطه اعراب بود و در زمان منصور خلیفه عباسی, مورد توجه قرار گرفت و به حاکم این شهر دستور داده شد در عمران و آبادانی آن کوشا باشد. در سال 319 هـ. ق. مرداویج زیاری اصفهان را متصرف شد و آن را به پایتختی برگزید و جشن سده را هرچه باشکوه تر در این شهر برپا کرد. در سال 327 هـ .ق. اصفهان به تصرف رکن الدوله دیلمی در آمد و آن را به پایتختی انتخاب کرد و اصفهان دوباره رونق خود را گرفت. در سال 443 هـ . ق. اصفهان به دست طغرل پادشاه سلجوقی فتح شد. در سال 639 هـ. ق. تحت سلطه مغولها قرار گرفت. پس از بازگشت سپاه مغول شهر اصفهان مجدداُ رونق یافت. سقوط شهر اصفهان و انقراض سلسله صفویه که پس از 6 ماه محاصره به دست محمود افغان, انجام گرفت . با سقوط شهر اصفهان سلسله صفوی نیز منقرض شد و اصفهان دچار انحطاط شد. در دوران زندیه و قاجاریه پایتخت کشور به شیراز و تهران انتقال یافت در زمان قاجار پسر ناصرالدین شاه, ظل السطان زمین و مصالح و آثار تاریخی شهر را به مردم می فروخت و می خواست به هرترتیبی که شده مخارج قشون خود را که از واحدهای بسیار قوی و منظم کشور بود, تاْمین کند .از ویژگی های اقتصادی شهر اصفهان در دوره قاجار, درآمد ناچیز زمین و عدم امنیت ملاکین بود. در دوره پهلوی با توجه به شرایط تاریخی و جغرافیایی,  شهر اصفهان موردتوجه قرار گرفت, دربازسازی آثار تاریخی آن کوشش هایی به عمل آمد و توسعه صنعتی شهر و منطقه آغاز شد. اصفهان یکی از شهرهای بزرگ و سیاحتی ایران است.
کــــاخ چهــل ستـــون

باغ چهل ستون که بالغ بر 67000 متر مربع مساحت دارد , در دوره شاه عباس اول احداث شده است و در وسط این باغ , عمارت چهل ستون قرار دارد . در زمان شاه عباس دوم در این بنا تغرات کلی پدید آمد و تالار آینه و تالار هجده ستون و دو اتاق شمالی و جنوبی تالار آینه و ایوان های طرفین سرسرای پادشاهی و حوض بزرگ مقابل تالار با کلیه تزئینات نقاشی و آینه کاری و کاشی کاری دیوارها و سقف ها به آن افزوده  شده است. قسمت های جالب ودیدنی کاخ چهل ستون به شرح زیر است :

ـ سقف باشکوه نقاشی شده تالار هجده ستون و سقف آینه کاری تالار آینه و مدخل آینه کاری تالار جلوس شاه عباس دوم

ـ ستون های عظیم تالارهای هجده ستون و تالار آینه

ـ شیرهای سنگی چهارگوشه حوض مرکزی تالار و ازاره های مرمری منقش اطراف که معرف صنعت حجاری دوره   صفویه است .

ـ تزئینات عالی طلاکاری سرسرای پادشاهی و اتاق های طرفین تالار آینه و تابلوهای بزرگ نقاشی تالار پادشاهی که تصویر شاهان صفوی را نشان میدهد.

ـ تصویری از شاه عباس اول باتاج مخصوص و مینیاتورهای دیگری در اتاق گنجینه که در مرمت سال های 1334 و 1335 خورشیدی از زیر گچ خارج شده است .

ـ آثار پراکنده ای از دوران صفویه مانند سردر ” مسجد قطبیه “‌و سردرهای ” زاویه درکوشک “ و آثاری از ”مسجد درب جوباره “ یا ” پیر پینه دوز ”  و ”مسجد آقاسی “ که بر دیوارهای ضلع غربی و جنوب غربی باغ نصب شده است .  کاخ چهل ستون به موجب اشعاری که در جبهه تالار از زیر گچ خارج شده به ” مبارک ترین پتجمین سال سلطنت شاه عباس دوم بنا شده است . شیر ها و مجسمه های سنگی اطراف حوض و داخل باغچه ها تنها آثاری است که از دو قصر با شکوه دیگر دوره صفوی یعنی آینه خانه و عمارت سرپوشیده باقی مانده و بعد ها به این محل آورده شده است .اگرچه انعکاس ستون های بیست گانه تالارهای چهل ستون در حوض مقابل عمارت مفهوم چهل ستون را القا میکند ولی در حقیقت واژه چهل در نام این عمارت نشانه کثرت است و وجه تسمیه عمارت مزبور به علت تعدد ستون های آن است .
کــاخ هشــت بهشــت

عمارت تاریخی هشت بهشت نمونه ای از کاخ های محل سکونت آخرین سلاطین دوره صفوی است که در دوره ” شاه سلیمان “ ( 1080 هـ . ق ) بنا شده است. ازباغ وسیع ( هشت بهشت ) وسعت زیادی باقی نمانده, ولی قصر تاریخی آن هنوز اثری ارزنده و جالب توجه است .

از آثار قابل توجه این قصر که نماهای خارجی را تزیین کرده است کاشی کاری هایی است که انواع حیوانات و پرنده و درنده و خزنده را نشان میدهد .

در دهه اخیر پارک مجلل و زیبایی به همت شهرداری اصفهان در اطراف این کاخ تاریخی طراحی و ساخته شده است که در حال حاضر از گردشگاههای مشهور شهر اصفهان است .
عمارت عالی قاپو

این قصر که درعهد صفویه ( قصر دولتخانه یا دولتخانه مبارک نقش جهان ) نام داشت نمونه منحصر به فردی از معماری کاخ های عهدصفوی است که در اوایل قرن یازدهم هجری به امر شاه عباس اول ساخته شده است. شاه صفوی, سفیران و شخصیت های عالیقدر را در این‌کاخ به‌حضور می پذیرفت .

عالی قاپو دارای پنج طبقه ساختمان است و هر طبقه تزئینات ویژه ای دارد . با آنکه بعد از دوره صفویه به تزئینات بناها خرابی ها و لطمات جبران ناپذیری وارد آمده است ولی هنوز شاهکارهایی از گچبریها و نقاشیهای عهد صفویه را در بر دارد و تماشاکنندگان را به تحسین وا میدارد .

مینیاتورهای هنرمندانه رضا عباسی, نقاش معروف عهد شاه عباس ( که آسیب فراوان دیده اند ) نقاشی های گل و بوته , شاخ و برگ , اشکال وحوش و طیور و گچ بری های زیبای آن به شکل انواع جام و صراحی در تاق ها و دیوارها تعبیه شده است وشاه صفوی و مهمانان او , از تالار همین عمارت مناظر بازی چوگان , چراغانی , آتش بازی ها و نمایش های میدانی را تماشا می کردند.

منـــــار جنــــبان

این بنا به صورت یک بقعه و دو مناره است که بر روی قبر ( عمو عبدالله ) از زاهدان و صلحای معروف قرن هشتم هجری بنا شده است و سنگ قبر آن تاریخ 716 هـ .ق مقارن با اواخر سلطنت (اولیجاتیو) ایلخان مغول را نشان می دهد .ایوان منار جنبان یکی از نمونه های ابنیه سبک مغولی ایران است که از آن دوره کاشی کاری هایی نیز به یادگار دارد . مناره ها بعداُ و احتمالاُ در اواخر عصر صفویه به ایوان مزبور اضافه شده است و با حرکت دادن یکی از آنها دیگری نیز حرکت میکند .نکته جالب در این بنا قدیمی آن است که وقتی یکی از مناره هابه حرکت در آید  نه تنها مناره دیگر به حرکت در می آید بلکه تمامی این ساختمان مرتعش می شود . در حال حاضر, از این اثر تاریخی بشدت مراقبت می شود.

پل الله وردی خان (سی و سه پل)

این پل که در نوع خود شاهکار بی نظیری از آثار دوره شاه عباس اول صفوی است, به هزینه و نظارت سردار معروف او ” الله وردی خان “‌ بنا شده است. این پل به نام های ”سی و سه چشمه“, ”چهار باغ“ , ” جلفا “ و بالاخره ” زاینده رود “ معروف است . تاریخ بنای این پل را شیخ علی نقی کمره ای شاعر زمان شاه عباس در یک قطعه شعر به ماه تاریخ , سال 1005  هجری ذکر کرده است. این سال مقارن ایامی است که خیابان چهارباغ نیز احداث شده است . این پل در حدود 300 متر طول و 14 متر عرض دارد و طولانی ترین پل بر روی زاینده رود است . در دوره صفویه مراسم جشن آبریزان یا آبپاشان در کنار این پل صورت می گرفت . در سفر نامه های سیاحان اروپایی آن دوران  به برگزاری این جشن اشاره شده است . ارامنه جلفا هم مراسم  خاج شویان خود را در محدوده همین پل برگزار می کرده اند . این پل یکی از شاهکارهای معماری و پل سازی ایران محسوب میشود و از زیبایی و عظمت منحصر بفردی برخودار است .
پل خواجـــو

پل خواجو یا ” پل شاهی “ که از اواخر دوره تیموری شالوده هایی داشته است, به امر شاه عباس دوم درسال 1060 هجری به صورت امروزی آن ساخته شد. غرفه های آن با تزئینات کاشی کاری و نقاشی پوشیده شده است. پل خواجو به هنگام طغیان آب زاینده رود, منظره ای دیدنی می یابد. برای اقامت موقتی شاه صفوی و خانواده او در وسط پل ساختمان مخصوصی که به نام ” بیگلر بیگی “ شهرت دارد, بنا شده است. این ساختمان هم اکنون نیز وجود دارد. اتاق های آن دارای تزئینات نقاشی است. نام اصلی این پل در مآخذ دوران صفوی, پل شاهی آمده است. و خواجو نامی است که طی دو قرن اخیر به مناسبت مجاورت با محله خواجو به آن اطلاق شد
نام این پل هیچ ارتباطی به نام شاعر قرن هشتم هجری یعنی خواجوی کرمانی ندارد. این پل در سالهای نه چندان دور به نامهای ” پل شیراز “ و “ پل بابا رکن الدین “  معروف بوده است .
اماکن زیارتی و مذهبی

———————————————————————————————————————————–
مسجد جامع عباسی( مسجد شاه)

ساختمان مسجد جامع عباسی , درضلع جنوبی میدان تاریخی اصفهان در سال 1020 هجری قمری به فرمان شاه عباس اول در بیست و چهارمین سال سلطنت وی شروع شد . کتیبه سردر مسجد به خط ثلث ” علیرضا عباسی“ در سال 1025 نگاشته شده و حاکی از آن است که شاه عباس این مسجد جامع را از مال خالص خود بنا کرده وثواب آن را به روح جد اعظم خود ” شاه طهماسب “‌ اهدا نموده است, در ذیل این کتیبه, کتیبه دیگری است که از استاد علی اکبر اصفهانی ( مهندسی معمار مسجد ) تجلیل شده است .

Menar-e-jomban esfahan.jpg

منارجُنبان یکی از آثار تاریخی شهر اصفهان است که عارفی به نام «عمو عبدالله گارلادانی» در آن به خاک سپرده شده است.

موقعیت

در گذشته منارجنبان کاملاً از شهر جدا و در روستایی به نام «کارلادان» قرار داشت. ولی امروزه این بنا جزو اصفهان است و در نزدیکی محلی به نام نصرآباد قرار دارد. این ساختمان با کاشی های لاجوردی رنگ به شکل ستاره چهارپر و اشکال دیگری به شکل کثیرالاضلاع فیروزه‌ای رنگ زینت یافته است.

این بنا به صورت یک بقعه و دو مناره است که بر روی گور «عموعبدالله بن محمود صقلابی» از پارسایان نامآور سده هشتم هجری بنا شده و سنگ قبر آن مورخ به سال ۷۱۶ هجری، هم‌زمان با اواخر پادشاهی «اولجایتو» ایلخان مسلمان مغول است.
میوه «به» معروف اصفهان که شاید در دنیا هم بی‌همتا باشد از باغهای مجاور گارلادان و منارجنبان بویژهً از «گورتون» در گویش مردم محل یا (گورتان) به دست می‌آید. بوی این «به» هنگام عبور از جاده اصفهان به منارجنبان در ماه دوم پاییز که میوه به این باغها جمع‌آوری می‌شود و بوی خوش به پراکنده می‌شود براستی سحرانگیز است. کارلادان یکی از روستاهای مشهور ماربین است که از بلوک سرسبز و پر برکت اصفهان در جمیع ادوار تاریخی این شهر بوده است و از باغهای وسیع و درختان میوه‌ دار آن عموم جهانگردان ایرانی و عرب و مورخین و جغرافیا نویسان سده دوم هجری به بعد در کتابهای خود به تفصیل سخن گفته‌اند و این بیت را با کمی اختلاف ذکر کرده‌اند که:

ماربینت که روضه ارم است / آفتاب اندرو درم درم است 

ویژگی های بنا

شهرت این بنای کوچک با پهنای نه متری و بلندای هفده متری هر مناره‌اش به سبب تکان خوردن منارهای آن است. با تکان دادن یکی از مناره‌ها مناره دیگر و کل ساختمان نیز تکان می‌خورد. ایوان بنا به سبک مغول ساخته شده‌است. ولی شکل مناره‌ها نشان می‌دهد که آنها را اواخر دوره صفویه به ایوان اضافه کرده‌اند.

تکان خوردن مناره‌های این بنا تا مدت‌ها برای دانشمندان پرسش برانگیز بود. معماری اسرار آمیز این بنا برای بسیاری هنوز هم در هاله ابهام باقی مانده است. منطقی ترین علتی که برای تکان خوردن مناره‌ها وجود دارد، پدیده فیزیکی تشدید یا پدیده دوپلر است. چون مناره‌ها سبک معماری مشابهی دارند، تکان خوردن یکی روی دیگری اثر می‌گذارد.

ایوان منارجنبان یکی از نمونه ‌های سازه‌های سبک مغولی ایران است و از آن دوره کاشیکاریهایی هم دارد. مناره‌ها بعداً و در تاریخی که درست معلوم نیست و احتمالاً در پایان روزگار صفوی به ایوان مزبور اضافه شده و با حرکت دادن یکی از آنها، دیگری نیز حرکت می‌کند. اما نکته جالب در این بنای تاریخی آن است که با حرکت دادن یک مناره، نه تنها مناره دیگر به حرکت در می‌آید، بلکه تمامی این ساختمان به لرزه درمی‌آید

غار نياسر – كاشان
حدود 1800 تا 2000 سال قبل در دل كوه كركس و بر فراز تپه‌هاي آهكي مشرف بر نياسر كاشان و احتمالا با مقاصد آييني و مذهبي به صورت تونل سنگي پرپيچ و خم با غار نياسر احداث شده كه از مجموعه‌اي از راهروهاي تنگ و طولاني و اتاق‌ها و چاه‌هاي متعدد تشكيل شده است. اگر قصد تماشاي اين غار را داريد تجهيزات كامل همراه داشته باشيد. البته از نظر اكسيژن نگران نداشته باشيد حتي در عميق‌ترين نقاط اين غار عمل تهويه به طور طبيعي انجام مي‌گيرد.


چغازنبيل يادگار قوم عيلامي – خوزستان
در ساحل رودخانه دز از شعب رود كارون در استان خوزستان معبد عيلامي چغازنبيل بر روي تپه‌هاي خاكي واقع شده است. اين معبد توسط اونتاشگال پادشاه ايلامي در 125 سال قبل از ميلاد مسيح از خشت خام ساخته شده است.
چغازنبيل در سال 1979 ميلادي از طرف يونسكو در فهرست ميراث جهاني قرار گرفت. اهميت اين محوطه تاريخي به عنوان مهمترين اثر به جاي مانده از حكومت عيلامي به همراه جاذبه‌هاي طبيعي از مهمترين عوامل به ثبت رسيدن اين مجموعه به عنوان ميراث جهاني بوده است.


ارگ راين – (راين كرمان)
اين ارگ در جنوب غربي شهر كنوني راين و بر بالاي قلعه‌اي با شكوه و عظمت خودنمايي مي‌كند، اين بناي خشتي شباهت زيادي به ارگ تاريخي بم دارد. دور تا دور قلعه را حصاري در برگرفته و تنها ورودي قلعه از شرق است. اين قلعه عناصري چون بازار، اصطبل، زورخانه و محل عامه‌نشين دارد.


نقش رستم – (مرودشت، فارس)
از بناهاي معروف شيراز كه بگذريم به مجموعه‌اي بر دامنه كوه حاجي‌آباد در فاصله 3 كيلومتري تخت‌جمشيد مي‌رسيم كه نقش رستم نام دارد و در هيچ منطقه‌اي نمي‌توان تداوم تاريخ ايران را بهتر از نقش رستم بررسي كرد.


آبشار نوژيان – (خرم‌آباد، لرستان)
آبشار نوژيان در 30 كيلومتري جنوب غربي خرم‌آباد (بخش پاشي نوژيان) و در ناحيه‌اي جنگلي به همين نام واقع شده است. اين آبشار يكي از زيبايي‌هاي طبيعي لرستان است. گردش‌گاه جنگلي نوژيان در بالاي كوه تاف قرار دارد. در اين انواع گياهان دارويي مي‌رويند.
قلعه نارنج – (ميبد، يزد)
نارين قلعه يا نارنج قلعه مهمترين بناي تاريخي شهرستان ميبد است. اين قلعه از بناهاي مربوط به دوره اشكاني و قبل از اسلام است. نارنج قلعه چهار برج گرد بلند دارد و بايد بدانيد كه آنچه امروز از آن باقي مانده است قسمت مركزي آن است و نشانه‌هايي از برج و باروها در روستاي كوشك از آن باقي است، كوشك يا كوچك نزديك‌ترين روستا به دژ بوده و بيشتر آن را باغ‌ها و قنات‌ها آسياب در برمي‌گرفته است. زيباترين بادگيرها، خانه‌ها و كوچه‌هاي بسيار قديمي در جهان را در اين روستاي بسيار زيبا مي‌توان ديد.
قره كليسا (روستاي قره كليسا، آذربايجان غربي)
قره كليسا در استان آذربايجان غربي از بناهاي مذهبي متعلق به ارامنه بوده كه در 20 كيلومتري شمال‌شرقي چالدران و هفت كيلومتري جاده چالدران – قره ضيا‌الدين در كنار روستايي به همين نام واقع شده است.


قره كليسا در بين ارامنه به تا ده مقدس معروف است و در قرون چهارم تا ششم ميلادي بر روي آرامگاه طاطاوس مقدس از حوارين حضرت مسيح كه در سال 48 ميلادي به خاطر تبليغ مسيحيت به قتل رسيده، بنا شده است. اين كليسا در روستاي قره كليسا از توابع سيه چشمه شهرستان ماكو، ساخته شده و هزار تادي مقدس است.
تپه دم‌چنار – (ياسوج، كهگيلويه و بويراحمد)
محل قرار گرفتن اين تپه كه يكي از تپه‌هاي پيش از تاريخ است در نزديكي روستاي دم چنار ياسوج است. اين تپه تاريخي به هزاره سوم و چهارم پيش از ميلاد تعلق دارد و از نظر تاريخي با ديگر تپه‌هاي منطقه، به ويژه كل مهره‌اي و تل خسروي توانايي برابري دارد.
پل آجي‌چاي – (تبريز، آذربايجان‌شرقي)
تنها گذرگاه قديمي ايران و بخشي از دنياي مشرق زمين به دنياي غرب در شمال غرب تبريز بر روي تلخه‌رود واقع شده است. اين پل با 16 دهنه به طول 100 متر و عرض 5 متر، همواره بر اثر طغيان‌هاي تلخه‌رود و عوامل انساني تخريب و بازسازي شده است. نام اين پل را مي‌توان براي اولين بار در متون صفويه زمان شاه‌اسماعيل اول در سفرنامه ونيزيان ديد. اينك در پشت اين پل سرريزي احداث شده است كه منظره دل‌انگيزي به‌وجود آورده است. با عبور از كنار اين پل پايگاه دوم شكاري تبريز را پيش رو داريم و در جنب آن فرودگاه تبريز قرار گرفته است…
قلعه جونقان – (شهركرد – چهارمحال و بختياري)
جونقان يا جونقون شهر كوچكي در 38 كيلومتري شهركرد است كه مقر سكونت خان‌‌هاي بختياري بود. عليعلي‌خان سردار اسعد در سال 1318 هـ .ق قلعه يا كاخي در اين محل براي سكونت خود ساخت كه 14هزار مترمربع مساحت و نماهاي بيروني متفاوت داشت.


آرامگاه شيخ زاهد گيلاني – (لاهيجان – گيلان)
اين بناي تاريخي در بيرون شهر لاهيجان و در روستاي شيخانه‌ور، بر سر راه لاهيجان به لنگرود و بر دامنه كوه واقع شده و به تاج‌الدين ابراهيم ملقب به شيخ زاهد گيلاني تعلق دارد. در كنار قبر شيخ، قبر بلند كاشي‌كاري شده‌اي قرار دارد كه به روايتي مدفن غلام شيخ و به روايتي ديگر آرامگاه پسر تيمور گوركاني است.


درياچه مريوان – (مريوان، كردستان)
شاهدان معتقدند هيچ تفاوتي از لحاظ زيبايي بين درياچه مريوان كردستان و درياچه برن سوئيس وجود ندارد. آرامش و سرسبزي منطقه مهمترين عامل پاگير كردن شما در اين منطقه است.



دنبال‌کردن

هر نوشتهٔ تازه‌ای را در نامه‌دان خود دریافت نمایید.